ХӨРСНИЙ УС, ҮЕРИЙН ХАМГААЛАЛТ ТӨСЛИЙН ХҮРЭЭНД 9 БАЙРШИЛД 102.72 КМ УРТ ҮЕРИЙН ХАМГААЛАЛТЫН ДАЛАН БОЛОН СУВАГ БАЙГУУЛНА

Улаанбаатар хотын хүн амын хэт төвлөрөл, төлөвлөлтгүй суурьшил болон дэлхий нийтийг хамарсан уур амьсгалын өөрчлөлт нь нийслэлчүүдийн өмнө үерийн аюул, хөрсний усны түвшин нэмэгдэх бодит эрсдэлийг дагуулсаар байна. Энэхүү эрсдэлт нөхцөлийг инженерийн оновчтой шийдлээр даван туулах зорилгоор “Хөрсний ус, үерийн хамгаалалтын төсөл”-ийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөсөн. Төслийн хүрээнд нийт 22 байршилд далан, суваг байгуулахаар төлөвлөсөн.   

Дэлхийн банкны санхүүжилтээр 9 байршилд эхний ээлжинд хэрэгжүүлнэ.
• Улиастай голын үерийн хамгаалалтын барилга байгууламж
• Сэлбэ голын үерийн хамгаалалтын барилга байгууламж /Дамбын гүүрнээс шарга морьтын гүүр/
• Дарь-Эхийн үерийн хамгаалалтын суваг
• БЗД-ийн 11-р хорооны үерийн хамгаалалтын суваг /Ургах наран/
• Хужирбулангийн үерийн хамгаалалтын суваг
• Био-Сонгино-Туулын үерийн хамгаалалтын байгууламж
• Тахилтын үерийн хамгаалалтын суваг
• Толгойт гол, Зүүн салааны үерийн хамгаалалтын суваг
• Борооны усны төв магистраль шугам /Зүүн бүс/ 

Эдгээр төслийн Техник, эдийн засгийн үндэслэл (ТЭЗҮ) болон байгаль орчин, нийгмийн нөлөөллийн үнэлгээг “Хот төлөвлөлт, судалгааны институт” ОНӨААТҮГ боловсруулж дууссан. Уг баримт бичгийг 2025 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдөр Барилга, хот байгуулалтын хөгжлийн төвийн дэргэдэх мэргэжлийн зөвлөл хэлэлцэн дэмжсэн. Тус 9 байршилд 102,72 км урт үерийн хамгаалалт далан болон суваг байгуулж, бохир усны шугам хоолойг шуудуу ухалгүйгээр доторлох, шинэчлэх технологийг нэвтрүүлэх ажлын хүрээнд 40 км шугамыг сэргээн засварлах юм. Уг төслийг 2028 он хүртэл хэрэгжүүлнэ. 

Энэхүү ажлын хүрээнд Close-fit/доторлон шинэчлэх/,CIPP /хэсэгчлэн шинэчлэх/, Pipe bursting/Голчийг нэмэгдүүлж өргөтгөх/ аргыг санал болгосон. Эдгээр аргууд нь нийслэлийн иргэдийн өдөр тутмын амьдралд хүндрэл учруулахгүйгээр дэд бүтцээ шинэчлэх мөн уламжлалт аргаас өртөг хямд цаг хугацаа бага шаарддаг гэдгээрээ давуу талтай. Мөн хотын өнгө үзэмж, эко системийг дэмжих зорилгоор 12 км ногоон байгууламж, усны нөөцийг зохицуулах 4 цөөрөм байгуулна. 

Төслийн үр дүнд хотын иргэдийн эрүүл, аюулгүй амьдрах орчныг бүрдүүлэх, байгалийн гамшгийн эрсдэлийг бууруулах, хот байгуулалт, ногоон байгууламж, усны нөөцийн ухаалаг менежментийг нэгтгэсэн цогц, тогтвортой шийдэл хэрэгжинэ. 

DRAINAGE, FLOOD PROTECTION

Rapid population concentration, unplanned settlement in Ulaanbaatar, and global climate change continue to pose real risks of flooding and rising groundwater levels for the city’s residents. To address these risks through sound engineering solutions, the “Drainage, Flood Protection Project” is planned for implementation. Under the project, embankments and channels will be constructed at a total of 22 locations.

The project, financed by the World Bank, will initially be implemented at nine locations:
• Uliastai River flood protection structures
• Selbe River flood protection structures (from Dambiin Bridge to Shar Morit Bridge)
• Dari-Ekh flood protection channel
• Flood protection channel in Bayanzurkh District, 11th subdistrict (Urgakh Naran)
• Khujirbulan flood protection channel
• Bio–Songino–Tuul flood protection structures
• Takhilt flood protection channel
• Tolgoit River and Zuun Salaa flood protection channel
• Central stormwater trunk line (Eastern Zone)

The feasibility studies (FS) and environmental and social impact assessments for these projects have been completed by the Urban Planning and Research Institute SOE. These documents were reviewed and endorsed by the Professional Council under the Construction and Urban Development Center on December 22, 2025. Within the nine locations, a total of 102.72 km of flood protection embankments and channels will be constructed. In addition, as part of introducing trenchless technologies for lining and rehabilitating wastewater pipelines, 40 km of pipelines will be renovated. The project is planned to be implemented through 2028.

Under this initiative, the following methods are proposed: Close-fit lining (rehabilitation), CIPP (partial rehabilitation), and pipe bursting (diameter enlargement and expansion). These methods have the advantage of minimizing disruption to residents’ daily lives and require less time and cost compared to conventional methods. Furthermore, to enhance the city’s landscape and support the ecosystem, 12 km of green spaces and four retention ponds for water resource management will be established.

As a result of the project, a comprehensive and sustainable solution integrating urban development, green spaces, and smart water resource management will be implemented - creating a healthy and safe living environment for residents, reducing disaster risks, and strengthening the city’s resilience to natural hazards.