Г.ТҮВШИНСАНАА: ДҮҮЖИН ЗАМЫН ТЭЭВЭР НЬ ӨВЛИЙН НӨХЦӨЛД Ч НАЙДВАРТАЙ АЖИЛЛАХ “ШАЛГАРСАН” ТЭЭВРИЙН ТӨРӨЛ ЮМ

Дүүжин замын тээврийг нийслэлийн Яармагаас Хархорин чиглэлд барьж байгуулах ажил үргэлжилж байна. Чиглэл дагууд нийт 19 тулгуур багана суурилуулахаас одоогийн байдлаар 18-ыг босгож, хоёр буудлын барилгын ажил үргэлжилж буй бөгөөд төслийн үндсэн даац хийцийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болох ган татлага буюу тросс, мөн эхний ээлжийн 28 кабин гаалийн хяналтын талбайд буусан. 

Эрчим хүчний доголдол үүсэх, хүндрэл гарах үед тус тээвэр хэрхэн ажиллах талаар төслийн Ахлах инженер Г.Түвшинсанаагаас тодрууллаа. 

- Дүүжин замын тээвэр нь цахилгаанаар ажилладаг тул эрчим хүчний тасалдал үүсэхэд зорчигчдыг хэрхэн эрсдэлээс сэргийлэх вэ?

Г.Т: Дүүжин замын системийн үндсэн хөдөлгөгч мотор нь 567кВт хүчин чадалтай ба аюулгүй ажиллагааны горимын дагуу 2 өөр цэгээс тэжээлтэй ажиллана. Одоо хийгдэж байгаа шиг төлөвлөгөөт тогны хязгаарлалтын үед нэг талын тэжээл тасархад нөгөө талын тэжээлтэй учир хэвийн горимоор ажиллахаар тооцоологдсон. Онцгой тохиолдол буюу нийтээр тог тасарсан үед зорчигчдыг аюулгүй зогсоолд хүргэхэд зориулсан 350кВт чадалтай нөөц цахилгаан генератор төлөвлөсөн. Энэ нь дүүжин замын тээврийн бүрэн чадалд бус зөвхөн зорчигчдыг аюулгүй зогсоолд хүргэхэд зориулсан нөөц үүсгүүр юм. 

- Хэдэн хэмд үйлчлэх стандарт байдаг вэ?

Г.Т: Эрс тэс уур амьсгалтай, ялангуяа -40°с хүртэл тачигнадаг манай улсын хувьд зөвхөн дүүжин замын тээвэр гэлтгүй бусад шинэ технологийн хувьд ч томоохон шалгуур болдог. Дүүжин замын тээвэр бол анх Альпийн нурууны мөнх цастай оргилууд, цанаар гулгагчдын орчин буюу байнгын хүйтэн, шуургатай газарт зориулагдан бүтээгдсэн тул өвлийн нөхцөлд хамгийн найдвартай ажиллах "шалгагдсан" тээвэр гэж тооцогддог. Мөн барилгад хэрэглэх уур амьсгал ба геофизикийн үзүүлэлт БНбд 23-01-09-д тохируулан Уур амьсгалын II муж Гадна агаарын үнэмлэхүй хамгийн бага температураар тооцоолж төлөвлөсөн.

Хүйтэнд асуудалгүй ажиллахын тулд ган татлагын агшилт суналтад тааруулан автоматаар мэдрэн чангалах үүрэг бүхий төхөөрөмжөөр тоноглогдсон. Түүнчлэн өвлийн улиралд ган татлага дээр мөс тогтож, гулсалт үүсэхээс сэргийлэн зогсоол бүрд мөс хусах, цэвэрлэх автомат төхөөрөмжүүд ажилладаг нь тээвэрлэлтийн аюулгүй байдлыг баталгаажуулдаг. Хамгийн чухал нь зорчих кабин нь дулаан, тухтай байх ёстой. Тиймээс бүхээг нь дулаан алдагдал багатай материалаар хийгдэх төдийгүй дотроо суудлын халаалттай байх тул гадаах орчин хэчнээн хүйтэн байсан ч, иргэд дулаан тухтай орчинд зорчих боломжийг бид бүрдүүлнэ. 

- Ашиглалтад орсны дараа хэн хариуцах вэ, хаягдал болохвий гэсэн шүүмжлэл байна?

Г.Т: Дүүжин замын тээвэр нь манай улсад анх удаа нэвтэрч буй шинэ төрөл учир түүнийг дагасан эрх зүйн орчин, техникийн шаардлагыг шинээр бүрдүүлж байна. Угсралтын ажил нь Монгол Улсын барилга, хот байгуулалтын норм, дүрэм болон Олон Улс, ялангуяа Европын холбооны EN стандартын дагуу хийгдэж байна. Зам, тээврийн хөгжлийн яам болон холбогдох агентлагуудаас Зорчигчийн ган татлагат дүүжин болон чирэх замыг төхөөрөмжлөх, аюулгүй ашиглах дүрэм баталж, “Хүн тээвэрлэх зориулалттай дүүжин замын тээврийн байгууламжийн аюулгүй байдлын шаардлага” бүхий 15 багц стандартыг MNS болгон нутагшуулж, хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна. Түүнчлэн төсөл хэрэгжсэний дараа, тээвэрлэлтийн үйл ажиллагааг мэргэжлийн түвшинд удирдаж, өдөр тутмын хяналтыг хариуцах бүтэц бүрдсэн.

Дүүжин замын тээврийн ашиглалтыг хариуцах “Улаанбаатар кабель кар” ОНӨТҮГ нь тусгай бие даасан байгууллага байх учир мэргэжлийн боловсон хүчин, хүний нөөцөө бэлтгэж, аюулгүй ажиллагаа, эрсдэлт нөхцлийг хангасан үйл ажиллагааг тогтмол явуулах үүрэг хүлээнэ. Ингэснээр тус нэгжийн инженер, техникийн ажилтнууд төсөл хэрэгжүүлэгч Францын Пома группийн дэргэдэх Пома академийн олон улсын мэргэшсэн инженер багш нараар дадлагажуулан сургах, сэлбэг хэрэгсэл нийлүүлэх ажлыг зохион байгуулж байна. Аюулгүй ажиллагааг хангасан нийтийн тээвэр хэвээр байх арчлалтыг тусгайлан хариуцах байгууллага байх учир үүнд эргэлзэх асуудалгүй болов уу. 

G. Tuvshinsanaa: Cable Car Transport Is a Reliable and Efficient Mode of Transport Even in Winter

Construction of the cable car transport system connecting Yarmag and Kharkhorin in the capital city is progressing steadily. To date, 18 of the planned 19 pillars along the route have been installed, while construction of two stations is ongoing. In addition, key components of the main load-bearing structure, including steel cables, as well as the first batch of 28 passenger cabins, have arrived and are currently at the customs inspection area.
G. Tuvshinsanaa, Senior Engineer of the project, provided detailed information on how the system will operate safely under various conditions, including power outages and extreme cold.

- Since the cable car is powered by electricity, how can passengers be protected from risks in the event of a power outage?
As the cable car system operates on electricity, a backup power solution has been fully incorporated into the project design. In the event of a power outage, a 400 kVA backup generator will automatically activate, allowing all cabins to be safely brought to a stop and passengers to disembark without risk. This safety measure complies with international standards applied in all countries where cable car transport systems are in operation. The backup generator has been delivered from France and is currently stored in a warehouse.

- What is the operating temperature standard?
Operating in Mongolia’s harsh climate - where temperatures can drop to -40°C - was a key consideration during the design phase. Cable car transport systems were originally developed for alpine regions with year-round snow, strong winds, and extreme cold, making them one of the most proven and reliable transport solutions for winter conditions.
The system has been designed in accordance with Mongolia’s BNBD 23-01-09 Climate Region II standards for absolute minimum outdoor air temperatures. To ensure uninterrupted operation, an automatic tensioning system adjusts the steel cable in response to temperature-related expansion and contraction. Additionally, each station is equipped with automatic ice removal and cleaning devices to prevent ice buildup on the cables and ensure safe operation during winter.Passenger comfort has also been prioritized. The cabins are constructed using materials with low heat loss and are equipped with heated seats, ensuring a warm and comfortable travel experience regardless of outdoor temperatures.

- Who will be responsible after commissioning, and is there criticism that it may become underutilized or turn into waste?
As cable car transport is being introduced in Mongolia for the first time, the legal framework and technical regulations governing its operation are being established alongside the project. Installation works are being carried out in compliance with Mongolia’s construction and urban development standards, as well as international EN standards, particularly those of the European Union.
The Ministry of Road and Transport Development and relevant authorities have approved the “Rules for Installation and Safe Operation of Passenger Cable Car Transport Systems,” and 15 international safety standards - including the “Safety Requirements for Cable Transport Facilities for Passenger Use”- have been adopted into national standards (MNS) and are now being implemented.

Following commissioning, operations will be managed by a dedicated professional organization. The state-owned “Ulaanbaatar Cable Car” entity, established specifically to operate the system, is responsible for daily monitoring, maintenance, and safety management. Its engineers and technicians are receiving specialized training from certified international experts of the Poma Academy under the French Poma Group, which is implementing the project. The supply of spare parts and long-term maintenance arrangements have also been secured.
With a specialized organization responsible for operation and maintenance, and with international best practices fully integrated, the cable car transport system is expected to operate safely, efficiently, and sustainably, dispelling concerns that it could become underutilized or ineffective.